De dertien essays in deze bundel verzameld zijn alle in stilte ontstaan, de stilte van het schrijfvertrek. Zo heb ik me van jongs af aan m’n leven voorgesteld. Ik herinner me een radiopraatje rond 1950 dat werd aangekondigd onder de titel ‘Abstracte levens’. Wat er werd beweerd weet ik niet meer, maar het was net iets voor mij, vond ik. Sindsdien werk ik eraan. Maar ik wilde ook voetballer worden (vanwege de roem en de meisjes). En sterrenkundige (vanwege het heelal). En zendeling (vanwege God). En pelgrim (vanwege de eenzaamheid). En kunstschilder (vanwege de meisjes). En dichter (vanwege de onsterfelijkheid). En romanschrijver (vanwege de stad). En schaker (vanwege de stilte). En landloper (vanwege de vrijheid). En wiskundige (vanwege de waarheid). En doctor in de aardrijkskunde (vanwege de vele reizen). En ingenieur (wegen aanleggen, almaar wegen). En rechter (vanwege de misdaad). Of naar de tropen (vanwege het klimaat en de tropenhelm). En columnist, stukjesschrijver (vanwege de stad). Of dominee (vanwege het gezag). Of denker in het algemeen, filosoof. Was trouwens geen vak. Je kon filosofie studeren, maar afgestudeerd was je geen filosoof. Als je zei dat je filosoof was, was dat licht belachelijk. Filosoof was van vroeger, zoiets als profeet. Maar ik wilde ook atleet worden (vanwege mijn hoogspringen). Of boekhandelaar (vanwege de boeken). Ik ben van dit alles haast niets geworden, maar toch meer dan genoeg. Ik ben romanschrijver geworden, dichter, columnist, essayist, informaticus, een vak dat nog niet eens zo lang bestaat. Moet ik altijd uitleggen. Evenals essayist. Een essayist is een columnist met langere adem. Een essay kan de lengte hebben van een roman.
Een essay (Fr. essayer, proberen) vergelijk ik als ik het moet uitleggen met een brede sloot, daar moet de essayist proberen overheen te komen. Een columnist hoeft altijd maar over een smal slootje, dat is minder een kunstwerk.
stem: gerrit krol
titel: voorwoord
perspectief: er zijn duizenden die dagelijks schrijven aan een wetenschappelijk artikel. Er zijn miljoenen die dagelijks schrijven aan een gedicht of verhaal. Er zijn maar weinigen die dagelijks schrijven aan een essay. Een essay kan wetenschappelijk, maar ook literair zijn. Een goed essay kan tot beide genres horen. Het is de kunst, voor een goede essayist, iets te verzinnen dat nog waar is ook.
bron: beitelen aan de eeuwigheid (2006, Querido)
mopw: meerstemmige encyclopedie