Paul Sebes, Bestseller:
- lees veel goede boeken
- verdiep je in het boekenvak
- wie ben je als schrijver: ken jezelf
- wees authentiek: schrijf vanuit een innerlijke noodzaak
- schrijf schaamteloos
- construeer de werkelijkheid (dit is onvermijdelijk)
- verwacht niet te veel: geduld en zuinigheid zijn geboden
- bedenk wat je wilt schrijven
- je naasten liegen (feedback, kritiek, advies)
- wees reëel: schrijven is een leuke hobby
[WEET WAARAAN JE BEGINT]
[BEGINNEN] - schrijven is talent en training
- rust en ruimte zijn essentieel (begin en blijf zitten)
- neem impopulaire maatregelen thuis
- het onderwerp hoeft niet origineel te zijn
- weet wat je schrijft en ken je genre
- kies een duidelijke vorm
- wees geloofwaardig door research (archiveer goed)
- gebruik het decor als smaakversterker (verzin details niet)
- ken de periode waarover je schrift (gevoel, sfeer, decor)
- ‘er mag geen mus van het dak vallen’ (thema, motieven)
- wie vertelt het verhaal: het perspectief – auctoriaal (alwetend, meestal ik-vorm) – ik-verteller (verteller en hoofdpersonage) – personale verteller (verteller ‘niet aanwezig’)
- waar draait het verhaal om: het hoofdthema; als je het niet bij het thema houdt ga je zwalken
- subthema’s
- welk conflict ligt ten grondslag aan de dynamiek van het verhaal? versterk de omstandigheden die zorgen voor conflict en drama: schrijven is verleiden, of om de tuin leiden, doe dat subtiel, sleur de lezer niet aan de haren de grot in
- laat je hoofdpersonage(s) leven (beperk karaktereigenschappen, grote personages zijn fanatiek, zwakte)
- verwaarloos je andere personages niet (maar voer ze alleen op als ze een functie hebben)
- ken je personages
- werk naar een climax toe: de plot
- denk de verhaallijnen uit (kan ook gaandeweg, maak notities)
- jij bent de regisseur, niet je schema; jij bepaalt wat er vandaag gebeurt. Manon Uphoff: ‘vastzitten betekent niets, verdergaan, veranderen, schrappen, teruggaan, uitzoeken waarom je vastzit, betekent wat, niemand komt je redden tijdens het schrijven’
- begin simpel: het mooie komt vanzelf, maak het niet ingewikkelder dan nodig is, stel je open, laat dingen binnensluipen (Christine Otten)
- gooi weg en begin opnieuw
- wat is je boodschap? wat wil je met je boek?
[HET SCHRIJVEN ZELF: EINDELIJK AAN DE SLAG] - wees consequent en consistent (namen, perspectief)
- structureer je verhaal
- stijl: meer variatie met minder woorden
- spanning: stap voor stap afrollen (ook bij een niet-thriller), vooruitwijzingen, wees de lezer een stap voor
- sfeer: beroer alle zintuigen
- show, don’t tell
- vermijd mooischrijverij en archaïsch taalgebruik
- haal het beste uit dialoog (zegt ze, zegt hij)
- zoek steeds iets nieuws: vermijd clichés
- metaforen zijn valkuilen
kommaplaatsing (Herman Finkers)
— Hans zei, Grietje, ik trek mijn jurkje aan — Hans, zei Grietje, ik trek mijn jurkje aan - schrap bijvoeglijke naamwoorden < attributief, predicatief
- leg je werk langs de literaire meetlat
- gatver, het leest als een trein: literatuur wil verwarren, verontrusten, tot nadenken stemmen, je moet er moeite voor doen