Empathie is een functie, ik kan haar aanwenden of niet, zoals ieder mens die over benen beschikt kan besluiten of hij loopt. Hij kan ook op de bank blijven zitten. Als ik bij het neerstorten van vlucht MH17 niet(s) voel, is dat niet per se gebrek aan inlevingsvermogen. De keuze om je afzijdig te houden valt moeilijker vol te houden als er naasten, bekenden of landgenoten in het spel zijn (liefde, liking, sociale dwang), of als accuut gevaar dreigt, maar ze blijft een keuze.
In Tranendal, een science fiction-verhaal van Brian Aldiss is de mens vervallen tot totale lethargie, iedere drijfveer heeft hem verlaten. Robots vervullen alle taken. ‘Haatstoten’ uitdelen vormt een nieuw beroep: alleen haat en gramschap zijn als prikkel sterk genoeg om de mens tot actie aan te zetten. Volkomen invoelbaar.
Ik lees best vaak en vaak ter verdediging van iets dat misschien geen verdediging nodig heeft, dat lezen empathie vergroot, maar die opmerking lijkt me gratuit. Wie leest handelt niet, zit lekker met een boekje in een hoekje. Lezen verkleint empathie kun je net zo goed zeggen.
De kunst voor een lang en gelukkig leven is om me daar niet schuldig over te voelen, net zo min als over MH17. En om echt zo goed mogelijk topspin te leren en daar 10.000 uur in te stoppen en eindeloos Youtubefilmpjes te kijken.
Een schrijver mag moralistisch zijn, lijkt me, een mens is dat ook, zeker als hij veel en veel en veel leest.

«